काही ‘कळीचे प्रश्न’

काही ‘कळीचे प्रश्न’ – राजीव साने

मार्क्स, त्याच्या विचार धारांमधील बहुप्रवाह, कम्युनिस्ट परंपरा या सार्‍यात असे काही प्रश्न आहेत की ज्यांच्यावर भूमिका घेतल्या खेरीज कोणालाच पुढे जाता येणार नाही. किंबहुना या प्रश्नांना बगल देण्यातूनच अडकलेपण आलेले आहे. 1. कारणनियतता आणि संकल्पस्वातंत्र्य या दोन गोष्टी एकमेकीशी सहनांद्य…

Continue Reading
मार्क्सवाद - व. भ. कर्णिक

मार्क्सवाद – व. भ. कर्णिक

मार्क्सवाद म्हणजे प्रख्यात क्रांतीवादी तत्त्ववेत्ता कार्ल मार्क्स (1818-1883) याने आणि त्याचा मित्र व अखेरपर्यंतचा सहकारी फ्रीड्रिख एंगेल्स याने प्रतिपादन केलेले विचार व तत्त्वप्रणाली. मार्क्सवाद हा शास्रीय समाजसत्तावादाचा मूलाधार आहे. मार्क्सच्या पूर्वीसुद्धा समाजसत्तावाद प्रचलित होऊ लागला होता. औद्योगिक क्रांती झाली आणि…

Continue Reading
अक्षर मैफल - कार्ल मार्क्स विशेषांक

‘अक्षर मैफल’ – कार्ल मार्क्स विशेषांक – A warrior, an outlaw, a rebel! (part 5)

या लेखाच्या आधीचा लेख या लिंकवर वाचता येईल – http://aksharmaifal.com/http-aksharmaifal-com-200th-birth-anniversary-of-karl-marx-part-4/ मार्क्सचं खाजगी आयुष्य हे एक थरारून टाकणारं नाट्य आहे. अखेरपर्यंत त्याचं ना हक्काचं घर होतं ना हुकमी पैसे मिळण्याची काही सोय. त्याने आणि त्याच्या कुटुंबियांनी कित्येक दिवस अक्षरशः उपाशीपोटी आणि…

Continue Reading
अक्षर मैफल - कार्ल मार्क्स विशेषांक

‘अक्षर मैफल’ – कार्ल मार्क्स विशेषांक – A warrior, an outlaw, a rebel! (part 3)

या लेखाचा आधीचा भाग या लिंकवर वाचता येईल – http://aksharmaifal.com/200th-birth-anniversary-of-karl-marx-part-2/ मार्क्स आणि एंजेल्स मार्क्स आणि फ्रेडरिक एंजेल्स यांची पहिली भेट 28 ऑगस्ट 1844 ला पॅरीसमधल्या एका कॅफेमध्ये झाली. एंजल्स मार्क्स पेक्षा दोन वर्षांनी लहान. त्याचं एकूण शिक्षण बेताचंच, मात्र त्याला…

Continue Reading
अक्षर मैफल - कार्ल मार्क्स विशेषांक

‘अक्षर मैफल’ – कार्ल मार्क्स विशेषांक – A warrior, an outlaw, a rebel! (part 2)

या लेखाचा पहिला भाग या लिंकवर वाचता येईल. http://aksharmaifal.com/200th-birth-anniversary-of-karl-marx/ मार्क्स, हेगेल आणि बरंच काही. मार्क्स हा मुळातला तत्वज्ञानाचा विद्यार्थी. मानवी जीवनातील सत्याचा शोध ही प्रेरणा विद्यापीठात शिकत असताना त्यानेदेखील जोपासली होती. तो विद्यापीठात दाखल होईपर्यंत हेगेलचा बौद्धिक जगतावरचा प्रभाव अधिकाधिक…

Continue Reading