चे गव्हारा

बेहोशीचा मार्क्सवादी ‘चेहेरा’ – चे गव्हारा

लेखक – मुकुल रणभोर तो आणि त्याचा एक मित्र, दोघंही मेडिकल क्षेत्रातले. मित्र आता प्रॅक्टिस करत होता. याच्या मात्र डिग्री परीक्षेच्या ३ टर्म पूर्ण झाल्या होत्या. शेवटची एक टर्म राहिलेली होती. आणि त्याचा आणि त्याचा बाबांचा सकाळचा संवाद त्याला आठवत…

Continue Reading
नामदेव ढसाळ आणि दिलीप चित्र

समष्टीचा बंडखोर कवी – नामदेव ढसाळ

लेखक – साजन चंद्रकला उचाडे मुंबईत एक कवी संमेलन भरलं होतं. भल्या भल्या मान्यवर कविंची पंगताच बसलेली. अध्यक्ष होते अनंत काणेकर. त्यात एका माणसाची चिट्ठी आली. एका टक्सी ड्रायव्हरला म्हणे या सर्वांत कविता म्हणायची आहे, सर्वांच्या भुवया उंचावल्या. तिथं कोणी…

Continue Reading
समग्रताशास्त्र

समग्रताशास्त्र : शास्त्रांची वैशिष्ट्ये व परस्परसंबंध दाखवणारा एकात्मिक नकाशा

लेखक – राजीव साने समग्रतेने विचार केला पाहिजे असे जवळ जवळ सारेच उपदेशक सांगतात. पण म्हणजे नेमके काय करायचे व कसे करायचे हे कोणीच सांगत नाही. मानवी जीवनाचे सर्व आयाम व त्यांच्यातील परस्परसंबंध आरेखित करता येतील असे प्रारूप बनविण्याचा हा…

Continue Reading
र. धों. कर्वे

‘समाजस्वास्थ्य’कार र. धो. कर्वे यांचा आजचा संदर्भ (भाग 2)

लेखक – मुकुल रणभोर बालपणातील काही कटू अनुभवांमुळे म्हणा किंवा वडिलांचा, सख्ख्या आईचा पुरेसा सहवास न लाभल्यामुळे म्हणा पण रधों तापट आणि एकलकोंडे बनले होते. शिवाय दिसायला फार आकर्षक नव्हते, आवाज घोगरा होता. त्यामुळे आपल्या कुरूपपणामुळे आपल्याशी कोणी बोलणार नाही…

Continue Reading
Prithvi shaw

या ‘पृथ्वीच्या’ पोटात दडलंय काय?

पृथ्वी पंकज शॉ. या नावाची एव्हाना तुम्हाला सवय झाली असेल. काहींना आत्ताच या नावात सचिन रमेश तेंडुलकर असा प्रतिध्वनी ऐकू येत असेल. तर त्यात बरंचसं तथ्य देखील आहे. पृथ्वी शॉ हे नाव सर्वप्रथम चर्चेत आलं ते नोव्हेंबर २०१३ मध्ये. ‘हारिस-शिइल्ड’…

Continue Reading
Mohandas Karamchand Gandhi

गांधीवाद

लेखक – तर्कतीर्थ लक्ष्मणशास्त्री जोशी मराठी विश्वकोश, खंड ४. गांधीवाद म्हणून एक स्वतंत्र विचारपद्धती आहे. ही विचारपद्धती अध्यात्मवादावर आधारलेली आहे. किंबहुना तो विशिष्ट प्रकारचा अध्यात्मवाद आहे. गांधीवाद म्हणून काही नाही, ती एक जीवनपद्धती आहे, असे अनेक गांधीवाद म्हणत असले किंवा…

Continue Reading
पहिले महायुद्ध

पहिले महायुद्ध – विषय प्रवेश (लेखांक 3) – दिवे मालवू लागले …

लेखक – आदित्य कोरडे १८५२ साली ‘नेपोलियन तिसरा’ हा पुन्हा फ्रान्सच्या गादीवर आला आणि त्याने सत्ता काबीज करून दुसरे फ्रेंच साम्राज्य स्थापन केले. फ्रान्स आता पुन्हा एकदा प्रजासत्ताक न राहता राजेशाही बनला होता. याचे प्रत्यंतर युरोपला १ वर्षातच, आले जेव्हा…

Continue Reading
पहिले महायुध्द (१९१४-१९१८)

पहिले महायुद्ध – विषय प्रवेश (लेखांक 2) – दिवे मालवू लागले …

लेखक – आदित्य कोरडे या लेखाचा आधीचा भाग या लिंकवर वाचा – पहिले महायुद्ध – विषय प्रवेश (लेखांक १) “Lamps are going out all over europe: We shall not see them lit again in our life time.” (सर्व युरोपात दिवे…

Continue Reading
First World War

पहिले महायुद्ध – विषय प्रवेश (लेखांक १)

लेखक – आदित्य कोरडे ११ नोव्हेंबर १९१८ रोजी सकाळी ११ वाजायला एक मिनिट बाकी असताना हेन्री निकोलस जॉन गुंथर हा अमेरिकन सैनिक जर्मन मशीनगनच्या माऱ्याला बळी पडला. आश्चर्य असे की तो जन्माने जर्मन-अमेरिकन होता. तो मेल्यानंतर १ मिनिटात सर्व युरोपभर…

Continue Reading
gay pride aurangabad

समलिंगीयांना समजून घेण्यास आपण कमी पडतोय?

गेली 20 वर्षे वाचन चळवळीचं काम करतो आहे पण एका अजब प्रसंगाला तोंड देण्याची वेळ माझ्यावर पहिल्यांदाच आली. समपथिक ट्रस्टचे काम पाहणारे बिंदुमाधव खिरे यांचा फोन आला. त्यांच्या संस्थेने समलिंगिंसाठी प्रकाशीत केलेली पुस्तके विक्रीसाठी ठेवायची होती. यात अडचण वाटावी असं…

Continue Reading
'अक्षर मैफल'चा संग्राह्य दिवाळी अंक २०१८ सर्वत्र प्रकाशित! अंक घरपोच मिळण्याची सुविधा उपलब्ध!अंक हवाय?