काही ‘कळीचे प्रश्न’

काही ‘कळीचे प्रश्न’ – राजीव साने

मार्क्स, त्याच्या विचार धारांमधील बहुप्रवाह, कम्युनिस्ट परंपरा या सार्‍यात असे काही प्रश्न आहेत की ज्यांच्यावर भूमिका घेतल्या खेरीज कोणालाच पुढे जाता येणार नाही. किंबहुना या प्रश्नांना बगल देण्यातूनच अडकलेपण आलेले आहे. 1. कारणनियतता आणि संकल्पस्वातंत्र्य या दोन गोष्टी एकमेकीशी सहनांद्य…

Continue Reading
मार्क्सवाद - व. भ. कर्णिक

मार्क्सवाद – व. भ. कर्णिक

मार्क्सवाद म्हणजे प्रख्यात क्रांतीवादी तत्त्ववेत्ता कार्ल मार्क्स (1818-1883) याने आणि त्याचा मित्र व अखेरपर्यंतचा सहकारी फ्रीड्रिख एंगेल्स याने प्रतिपादन केलेले विचार व तत्त्वप्रणाली. मार्क्सवाद हा शास्रीय समाजसत्तावादाचा मूलाधार आहे. मार्क्सच्या पूर्वीसुद्धा समाजसत्तावाद प्रचलित होऊ लागला होता. औद्योगिक क्रांती झाली आणि…

Continue Reading
नार्कोस - पाब्लो एस्कोबार

किंग ऑफ कोकेन : पाब्लो एस्कोबार – नार्कोस

सत्तरीचे दशक जसे जसे संपत चालले होते तसे कोलंबियाच्या गळ्याभोवती तस्करांचा फास आवळत चालला होता. दक्षिण अमेरिका खंडातील कोलंबिया तसा नैसर्गिक साधन संपत्तीने न्हाऊन निघालेला देश. पण ह्या देशाला जणू शाप लागला होता. त्या काळात दारू, सिगरेट्स, गांजा, इलेक्ट्रॉनिक उपकरणे,…

Continue Reading
बँकिंग

वित्ताचा कित्ता – भाग २

बँक! अगदी इंदिरा गांधींनी केलेल्या राष्ट्रीयीकरणापासून ते मोदींनी केलेल्या निश्चलनीकरणापर्यंत हरेक कालखंडात लोकांच्या, मीडियाच्या आणि राजकारणाच्या गरमागरम चर्चेत अढळ स्थान असणारी संस्था म्हणजे बँक!! बँक आपल्या आयुष्याशी जोडली गेलेली सर्वात जवळची वित्तीय व्यवस्था आहे. प्रत्येक माणसाचे डिमॅट अकाउंट असेलच असे…

Continue Reading
अक्षर मैफल - कार्ल मार्क्स विशेषांक

‘अक्षर मैफल’ – कार्ल मार्क्स विशेषांक – A warrior, an outlaw, a rebel! (part 5)

या लेखाच्या आधीचा लेख या लिंकवर वाचता येईल – http://aksharmaifal.com/http-aksharmaifal-com-200th-birth-anniversary-of-karl-marx-part-4/ मार्क्सचं खाजगी आयुष्य हे एक थरारून टाकणारं नाट्य आहे. अखेरपर्यंत त्याचं ना हक्काचं घर होतं ना हुकमी पैसे मिळण्याची काही सोय. त्याने आणि त्याच्या कुटुंबियांनी कित्येक दिवस अक्षरशः उपाशीपोटी आणि…

Continue Reading
अक्षर मैफल - कार्ल मार्क्स विशेषांक

‘अक्षर मैफल’ – कार्ल मार्क्स विशेषांक – A warrior, an outlaw, a rebel! (part 4)

या लेखाच्या आधीचा लेख या लिंकवर वाचता येईल – http://aksharmaifal.com/200th-birth-anniversary-of-karl-marx-part-3/ मार्क्स आणि जेनी. कम्युनिस्ट मेनीफेस्टोतील मार्क्सचा सहलेखक, आयुष्यभर त्याला आर्थिक मदत करणारा, त्याचा वैचारिक सहकारी अशा अनेक कारणस्तव एंजेल्स इतिहासाला माहित झाला. मात्र मार्क्ससोबत अखंड दारिद्य्रात कसलीही अपेक्षा न ठेवता…

Continue Reading
अक्षर मैफल - कार्ल मार्क्स विशेषांक

‘अक्षर मैफल’ – कार्ल मार्क्स विशेषांक – A warrior, an outlaw, a rebel! (part 3)

या लेखाचा आधीचा भाग या लिंकवर वाचता येईल – http://aksharmaifal.com/200th-birth-anniversary-of-karl-marx-part-2/ मार्क्स आणि एंजेल्स मार्क्स आणि फ्रेडरिक एंजेल्स यांची पहिली भेट 28 ऑगस्ट 1844 ला पॅरीसमधल्या एका कॅफेमध्ये झाली. एंजल्स मार्क्स पेक्षा दोन वर्षांनी लहान. त्याचं एकूण शिक्षण बेताचंच, मात्र त्याला…

Continue Reading
अक्षर मैफल - कार्ल मार्क्स विशेषांक

‘अक्षर मैफल’ – कार्ल मार्क्स विशेषांक – A warrior, an outlaw, a rebel! (part 2)

या लेखाचा पहिला भाग या लिंकवर वाचता येईल. http://aksharmaifal.com/200th-birth-anniversary-of-karl-marx/ मार्क्स, हेगेल आणि बरंच काही. मार्क्स हा मुळातला तत्वज्ञानाचा विद्यार्थी. मानवी जीवनातील सत्याचा शोध ही प्रेरणा विद्यापीठात शिकत असताना त्यानेदेखील जोपासली होती. तो विद्यापीठात दाखल होईपर्यंत हेगेलचा बौद्धिक जगतावरचा प्रभाव अधिकाधिक…

Continue Reading
वर्ल्डकप २०१९ मध्ये इंग्लंड

क्रिकेट वर्ल्डकप २०१९ – क्रिकेटच्या जन्मदात्यांची व्यथा (इंग्लंड)

भारतात लोकशाहीचा सर्वात मोठा उत्सव म्हणजेच लोकसभेची सार्वत्रिक निवडणूक नुकतीच पार पडली. येत्या 23 तारखेला या निवडणुकांचे निकाल जाहीर होतील त्यासोबतच लोकशाहीच्या सर्वात मोठ्या उत्सवाची सांगता होईल. तोपर्यंत ‘एक्झिट पोल’चा धुमाकूळ सुरू राहील. आणि लागलीच सुरू होईल आणखी एक उत्सव…क्रिकेट…

Continue Reading

‘अक्षर मैफल’ – कार्ल मार्क्स विशेषांक – A warrior, an outlaw, a rebel! (part 1)

समता, शोषणमुक्ती यावर आधारित जग या पूर्वीदेखील मांडलं गेलं, मात्र यापैकी कोणीही ते जग गाठायचं कसं याबद्दल ठोस असं काहीच मांडलं नाही. तो मार्ग मार्क्सने दाखवला. ज्याच्याकडे गमावण्यासारखं काहीतरी आहे असा माणूस किंवा समाज गट क्रांती घडवायला उद्युक्त होऊ शकत…

Continue Reading